Lahat ng dapat malaman tungkol sa pasa sa katawan

lead image

Lahat ng kailangang malaman tungkol sa pasa sa katawan, para maibsan ang pag-aalala.

Lahat naman ng bata ay aktibo—malikot, sampa, takbo, tumbling palagi. Kaya huwag nang magtaka kung makakakita ng pasa sa katawan ng bata.

Ang pasa, o bruise sa Ingles ay sanhi ng pagkabangga ng bahagi ng katawan sa mga matitigas na bagay, tulad ng laruan, bisikleta, paa ng lamesa, upuan, at iba pa. May mga batang mas madalas at madaling magkapasa, at may mga batang hindi naman gaanong nagpapasa kahit pa mabangga sa isang bagay dahil may mas matibay na skin tissue.

Paano nga ba nagkakapasa?

May mga maliliit na ugat o capillaries ang mga soft tissues sa katawan natin kaya’t kapag nababangga o natatamaan ng malakas (tulad ng suntok o hampas), pumuputok ang ugat at tumatagas ang red blood cells, at naiipit sa ilalim ng balat, paliwanag ni Dr. Carlo Palarca, MD, internist. Ito ang lumilitaw na ma-asul (bluish), mala-ube (purplish), at sa umpisa ay mapula, at pagtagal ay nagiging maitim na marka sa balat—o ang alam nating pasa. Hematoma ang medical term para dito.

Ang pag-iiba ng kulay na ito ng pasa ay senyales na nagsisimula nang gumaling o bumuti ang pasa. Nag-iiba ang kulay gawa ng metabolism ng katawan o ang pagkukumpuni ng mga nasirang blood cells sa balat.

Habang tumatanda ay nagiging mas marupok ang mga ugat kaya mas “prone” sa pasa. Pero ang mga bata rin ay madalas na makikitaan ng pasa dahil nga sila ang mahilig tumakbo, gumapang, sumampa sa kung saan-saan at nabubunggo. Kapag madalas ding uminom ng mga gamot tulad ng ibuprofen at naproxen, mas mabilis na nagpapasa ang katawan.

May mga pasang masakit at mayron ding hindi pa nga namamalayan kung hindi pa makita ang pasa ay hindi pa malalaman.

Ano ang iba’t ibang yugto ng isang pasa?

UNA: Pagkabangga pa lang, mapula o medyo kulay violet ang makikita, at masakit lalo kapag hinahawakan. May pamamaga dahil may dugong nakokolekta sa ilalim ng tissue, paliwanag ni Dr. Palarca.

PAGKATAPOS NG ILANG ARAW: Maaring kinabukasan o makalawang araw, mas magkukulay asul o iyong tinatawaga na “black and blue” — ito na ang “kahinugan” ng pasa.

Pagkatapos ng 5 hanggang 10 araw, magkukulay berde na, at magiging may konting dilaw sa paligid.

Sa ika-10 hanggang ika-14 araw, unti-unting magiging kulay brown, hanggang sa unti-unting mawala na ito.

Gaano katagal ito bago mawala?

Kadalasang nagtatagal lang ng hanggang 2 linggo o 14 na araw. May mga pasa din na 7 araw lang e wala na. Kung tumatagal ito ng higit sa 2 linggo hanggang 1 buwan, ikunsulta ito sa doktor.

May mga pagkakataon na ang pasa ay sintomas ng mas seryosong sakit ng katawan, tulad ng internal bleeding, endocartitis, o di kaya ay ang kondisyong tinatawag na autoimmune disease kung saan ang sariling immune system ay umaatake sa mga ugat na daluyan ng dugo. Maaari din itong maging sintomas ng leukemia, isang uri ng kanser sa dugo.

Paano gagamutin ang pasa sa katawan?

“Ang unang dapat gawin ay dampian ng ice pack o cold compress, o yelo na nakabalot sa bimpo o kahit tissue ng hanggang 10 minuto,” payo ni Apple Tagatha, RN, school nurse sa isang nursery. Yelo at ang lamig nito ang paniguradong makakapigil sa lubusang pamamaga at labis na pangingitim ng pasa sa katawan.

May mga cream na ngayon na maaaring ipahid sa mga pasa ng bata, tulad ng Hyland’s Bumps ’n Bruises Ointment na may Arnica Montansa, at Zax’s Kid’s Bruise Cream. "Ang karaniwang gamit sa nursery ay Arnicare Gel, dahil ito ay natural/herbal homeopathic medicine at officially included sa Homeopathic Pharmacopoeia of the United States," dagdag ni Nurse Apple.  Makakatulong itong maibsan ang sakit at hindi gaanong lumala ang pagkulay ng pasa sa katawan. Topical cream lang ito at walang lubusang makakagamot sa ruptured vein sa loob ng katawan.

Ayon kay Alyssa Rolnick, isang registered dietician at nakaimbento ng Zax’s Kid’s Bruise Cream, ang RICE Method ang makakatulong na maibsan ang sakit at hindi gaanong lumaki o mamaga ang pasa.

Rest: Hayaan lang na gumaling at humupa ang pasa sa katawan, at pagpahingahin ang may pasa.

Ice: Lagyan ng ice pack, kung walang open wound. Yelo ang nakakapagpasara sa sugat ng ugat.

Compression: Masahehin ang pasa nang marahan, at lagyan ng pressure kung kailangan para matulungang dumaloy ang dugo.

Elevation: Itaas o iangat ang bahagi ng katawan na may pasa para makatulong sa pagdaloy ng dugo.

Paglagpas ng 48 oras (mula nang ma-aksidente o mabangga), warm compress naman ang kailangan—hindi na pwede ang cold compress. Idampi ito sa pasa nang 10 minuto, 2 hanggang 3 beses sa isang araw para makatulong na dumaloy ang dugo sa pasa sa katawan. Mas ma-aabsorb kasi ng balat ang dugo kapag maligamgam ang nadampi.

Nakakatulong din daw ang apple cider vinegar sa pagdaloy ng dugo, ayon sa ilang home remedy experts. Hinahalo ito sa maligamgam na tubig at ginagamit na warm compress.

May healing properties din ang Aloe vera at ang katas nito ay sinasabing natural remedy para sa mas mabilis na pagpapagaling ng pasa sa katawan.

 

Basahin:

Dapat bang mag-alala kapag nauntog ang anak mo?

Toddler's face injury highlights dangers of domestic drones

May katanungan tungkol sa pagpapalaki ng anak? Basahin ang mga artikulo o magtanong sa kapwa magulang sa aming app. I-download ang theAsianparent Community sa iOS o Android!