#AskAtty: Puwede ka bang makulong kapag hindi ka nakabayad ng utang?

#AskAtty: Puwede ka bang makulong kapag hindi ka nakabayad ng utang?

Ano ang sinasabi ng batas tungkol sa pagkakaron ng utang? May nakukulong ba sa utang? Alamin dito ang kasagutan sa lahat ng tanong mo tungkol sa utang

Ano ang sinasabi ng batas tungkol sa pagkakaron ng utang? May nakukulong ba sa utang?

Sa hirap ng buhay, madami ang nababaon sa utang. Utang sa credit card, utang sa kaibigan, kamag-anak o sa mga lenders, maski nga sa suking tindahan. Paano nga ba kung hindi makabayad ng utang? May nakukulong ba sa utang?

Kung ikaw ang inutangan, puwede mo bang kasuhan o ireklamo sa awtoridad ang hindi pagbabayad ng utang sa iyo? May batas ba tungkol dito?

Ayon kay Atty. Hazel G. Dilig-Carandang, attorney-at-law, “Ang constitution ng Pilipinas ay very specific na walang puwedeng makulong sa utang.”

Nakasaad sa Sec. 20 ng Bill of Rights ng Saligang Batas na “No person shall be imprisoned for non payment of debt.” Depende ang lahat sa uri ng utang.

May nakukulong ba sa utang?

Paliwanag ni Atty. Hazel, may responsibilidad pa rin ang nangutang na magbayad at panagutan ang inutang niya.
Kung maliita na pera ang inutang at walang kasamang properties,  “Puwedeng mag-file ng small claims o A.M. No. 08-8-7-SC, basta hindi lalampas ng Php300,000. Tinaasan na ito mula sa dating Php200,000.” Maaaring i-file ito sa Municipal Trial Court o Metropolitan Trial Court (MTC). Sa loob ng 30 araw mula sa filing, magkakaron ng hearing, at magbababa ng desisyon ang korte sa mismong araw ding iyon.

Puwedeng pag-ayusin o makipag-areglo ang may utang at pinagkakautangan, pero kung hindi sisipot ang respondent o ang kinasuhan (may utang), mag-iissue ng writ of execution ang korte para sa properties ng respondent. Kailangang makahanap ng paraan para mabayaran ang pagkakautang. Korte ang magdedesisyon nito.  Halimbawa, kung ito ay car loan, maaaring kunin ang kotse na inutang mo.

Kailang nagiging krimen ang hindi pagbabayad ng utang?

May pagkakataon na maaaring maging kriminal ang hindi pagbabayad ng utang.

  • Utang sa Credit Card. Kapag hindi nakabayad sa utang sa credit card, ibibigay ng bangko ang responsibilidad sa pag-kolekta sa isang  third-party collection agency. Sila ang tatawag sa nangutang para maningil. Maaaring magkaron ng settlement o agreement sa kung paano mababayaran ang utang. Kapag may naka-record na unpaid debt sa credit card, mahihirapan nang makapangutang muli sa bangko, credit card man o housing o car loan, o iba pang loan. Ang credit card debt ay isang civil case lamang, at hindi criminal case.

    “Meron tayong batas na kapag ikaw ay binigyan ng credit card o tinatawag na access device, at ikaw ay lumipat ng tirahan o address, nagbago ng pinagtatrabahuhan o work place, o magpalit ng cellphone number, dapat na ipaalam ito sa banko na nagbigay ng credit card sa iyo,” paliwanag ni Atty. Hazel. Lalo pa kung nagamit mo na ang credit card. Maaari kang kasuhan ng fraud kapag hindi mo ito ginawa, dagdag ni Atty. Hazel, “at ang fraud ay criminal in nature, ayon sa law on access devise, sa ilalim ng RA 8484.”
    Credit Card Amnesty Taong 2016 nang magpahayag ng tulong ang Bangko Sentral ng Pilipinas, lahat ng bangko na miyembro ng Credit Card Association of the Philippines (CCAP), at BDO Unibank, Inc. para makabayad ng pagkakautang ang mga delinquent credit cardholders. Ito ang tinatawag na debt restructuring program, o ang  Interbank Debt Relief Program (IDRP). Ang progrmang ito ay naglalayong mapagaan at maging “posible” para sa mga nangutang ang pagbabayad. May mas mababang interest rates at mas mahabang repayment terms ito. Hindi lahat ng bangko ay kasapi sa programang ito. May Eligibility Requirements din para sa mga credit card delinguents, tulad ng hindi maaaring ginamit ang credit card sa gambling, luxury o extensive traveling kaya nagkautang.
  • Talbog na cheke. Kapag ikaw ay nag-issue ng cheke at ito ay tumalbog dahil walang pondo, ito ay violation ng Batas Pambansa bilang 22, na isa ring krimen. “Kapag nag-file ng BP 22, ang kriminal at civil na aspeto ng kaso ay magkasama na,” diin ni Atty. Hazel. Hindi na kailangang mag-file ng hiwalay na civil case para sa collection.
  • Estafa. Ayon naman sa article 315 of the Revised Penal Code, kapag ang panghihiram ng pera ay may kasamang panloloko, ito ay itinuturing na estafa.  Kapag napatunayang may motibo ng “deceit, swindling, and malice”, at may “false pretenses” at “concealment” ang pangungutang, ito ay estafa at kriminal. Halimbawa, manghihiram ka ng pera sa isang indibidwal, at ang collateral ay titulo ng lupa, pero fake ang titulong pinanghahawakan, puwedeng magsampa ng kasong estafa ang nagpahiram.

Namamana ba ang utang?

Paano kung pumanaw na ang may utang? Obligado ba ang asawa o mga anak niya na ituloy ang pagbabayad ng utang niya? Kung namamana daw kasi ang mga ari-arian at pera ng isang tao, dapat daw ay manahin din ng mga kaanak niya ang utang na hindi pa nababayaran.

Ayon kay Atty. Hazel, depende ito. “Ang utang kasi ay personal sa nangutang. Kung namatay na ang nangutang, pwedeng habulin ng creditords and estate o naiwang ari-arian ng debtor,” paliwanag ni attorney. Puwede ring mapunta sa mga tagapag-mana ng nangutang ang responsibilidad ng pagbabayad ng utang kung may kontrata na nagsasabi na ito ay transmissible sa mga heirs o tagapag-mana, dagdag ni Atty. Hazel.

“Kung ang perang inutang naman ay nagamit para sa benepisyo ng pamilya, puwedeng maging 'burden' ito sa conjugal property ng surviving spouse. In effect, ang conjugal property nila ang ‘magbabayad’,” dagdag ng abogado. Tulad ng utang sa credit card, "Estate ang magbabayad nito dahil ang rule ay kapag nakapag-institute na ng aksiyon o kasunduan bago pa namatay ang nangutang, ang surviving spouse o asawa ang magbabayad nito," paliwanag ni Atty. Hazel. Ang surviving spouse ang puwedeng habulin kung walang estate ang namatay. "Pero kung walang na-file sa korte ng 'action prior to death', extinguished na ang obligasyon," dagdag ng abogado. 

Pero as a general rule, ‘purely personal’ ang utang, lalo na kung ito ay simple loan of money lang. Kaya’t hindi obligasyon ng kaanak na bayaran ito. Maliban na lang din kung may kasunduan na, kahit verbal lang, na babayaran ito ng pamilya sa pinagkautangan.

Payo ni Atty. Hazel sa mga nagpapautang, “Parating maghanda ng kontrata kapag nagpapautang. Kahit magkano pa ang halaga, kailangan may kasulatan. Lalo na kung may interes.” Kung ang pinapautang ay may interes, ayon sa kasunduan ng lender at debtor, dapat nakasulat at pirmado ng nanghihiram, dagdag ni attorney.  “Kung installment naman ang pagbabayad, mas maganda kung mahihingan ng cheke na post-dated. Para kung tumalbog man, puwedeng sampahan ng criminal action kaagad,” pagtatapos niya.

Lahat ng naipaliwanag ni Atty. Hazel ay payo lamang at paglilinaw sa basic questions para sa artikulong ito. Sa anumang usaping legal, kailangang kumunsulta ng personal sa isang abogado para mapag-aralang mabuti ang isang partikular na kaso.

Wala mang nakukulong sa utang, kailangan pa ring bayaran ang inutang. Maraming paraan ang nasa batas para masampahan ng kasong kriminal, lalo kung malaki ang halaga ng nautang.

Tandaan na ang utang ay isang obligasyon na nakuha sa maayos na usapan. Dapat itong harapin, at hindi takbuhan.

SOURCE: Atty. Hazel G. Dilig-Carandang, attorney-at-law

Basahin: 26 online pautang sa bansa, ipinatigil ang operasyon!

May katanungan tungkol sa pagpapalaki ng anak? Basahin ang mga artikulo o magtanong sa kapwa magulang sa aming app. I-download ang theAsianparent Community sa iOS o Android!

app info
get app banner