Tagulabay: Sanhi, sintomas, at gamot

lead image

Kilalanin ang isang uri ng kondisyon sa balat na lingid pa sa kaalaman ng marami sa atin—ang tagulabay.

Tagulabay, o urticaria sa wikang Ingles—pamilyar na ba kayo sa kondisyong ito? Sa pagtagal-tagal ng panahon, unti-unti nang dumarami ang nakakikilala sa tagulabay dahil na rin sa tuloy-tuloy na pagdami ng kaso ng mga naaapektuhan ng kondisyong ito.

Dito sa theAsianparent Philippines ay mahalaga sa amin ang makapagbigay ng impormasyon na wasto, makabuluhan, at napapanahon, ngunit, hindi ito dapat gawing pamalit sa payo ng doktor, o kaya sa medical treatment. Walang pinanghahawakang responsibilidad ang theAsianparent Philippines sa mga nagnanais na uminom ng gamot base sa impormasyon sa aming website. Kung mayroong agam-agam, ay nirerekomenda naming magpakonsulta sa doktor upang makakuha ng mas malinaw na impormasyon.

Ano ang kondisyon na kung tawagin ay Tagulabay?

Isa itong kondisyong may indikasyon ng paglabas ng mapupula, makakapal at mauumbok, may iba’t ibang laki, at makakating pantal sa balat na maaaring kalat-kalat sa iba’t ibang bahagi ng katawan.

Pangkaraniwan, tumatama ito sa mga bata at kanilang iniinda nang matagal na panahon. Bagama’t sinasabing prone din sa pagkakaroon nito ang matatanda at mahihina ang resistensiya ng katawan.

Hindi man ito itinuturing na banta-sa-buhay o life-threatening, maaari pa rin naman itong magdulot ng pamamaga (angioedema) sa mga bahaging may pamamantal, at pagmulan ng mga hindi kanais-nais na karanasan lalo na kung magiging sagabal ito sa konsentrasyon, pagkain, at mahimbing na pagtulog ng pasyente.

Ano ang sanhi nito?

Hindi pare-pareho ang sanhi ng pag-atake ng tagulabay sa bawat isang pasyente. Dahil itinuturing itong isang uri ng allergy, may katangian itong nakadepende ang sanhi ng pag-atake sa iba’t ibang factors na maaaring nakapagti-trigger ng allergy ng pasyente.

Iniuugnay sa pagkakaroon ng tagulabay ang mahinang immune system ng pasyenteng tinamaan ng pag-atake nito.

Kabilang din sa iba pang maaaring sanhi ng pag-atake ng tagulabay ang sumusunod:

  • food allergy
  • pag-inom ng gamot o pagsailalim sa gamutan
  • environmental (sobrang init o lamig, biglaan at pabago-bagong panahon, alikabok, mga insekto, halaman at hayop sa paligid)
  • pag-eehersisyo
  • sariling pawis
  • emotional stress
  • impeksyon

Gayundin, ang  mahinang immune system ng pasyenteng minsan nang tinamaan o patuloy na inaatake ang isa sa mga kaugnay na dahilan ng pag-atake ng tagulabay. Kapag mahina ang baga ng pasyente, mas mabilis siyang tamaan ng reaksyon lalo na kung may kinalaman sa panahon at/o kapaligiran ang trigger ng pag-atake.

Ano naman ang mga sintomas?

Gaya ng naunang paglalahad, ang pasyenteng inaatake ng tagulabay ay nakararanas ng mabilis na pagkalat ng pamamantal sa kabuoang balat ng katawan, matinding pangangati, pamumula at pag-umbok ng balat, at kung malala ay pamamaga (angioedema) ng ilang bahagi ng katawan.

Tumatagal ang nararanasang pamamantal sa loob ng kalahati hanggang isang buong araw, o 12-24 oras. Samantala, oras na tumama ang tagulabay sa pasyente, maaaring tumagal ang pag-atake ng kondisyong ito sa loob ng apat hanggang anim na linggo para sa mga acute ang urticaria. Habang inaasahan naman ang patuloy na pagpapabalik-balik nito kahit makalipas pa ang ilang buwan o taon kung chronic ang kaso.

Maaaring mapuna ang pag-atake nito kung ang sarili ay na-expose halimbawa na sa extreme weather conditions tulad ng sobrang init na panahon o sobrang lamig, sa pagkakalantad sa sinag ng araw, sa tuwing nag-eehersisyo tulad, o kaya ay kapag nagpapawis ang katawan.

Magkakaiba ang triggers ng pag-atake nito, depende sa uri ng tagulabay na tumama sa isang pasyente. Kaya naman magkakaiba rin ang sintomas at lala ng pag-atake nito sa mga pasyente. Mayroon ding mga kaso ng allergens mula sa kung ano-anong bagay tulad ng pagkain, insekto o kagat nito, halaman, at hayop. Nariyan din ang posibilidad na nakukuha ito mula sa gamot o paggagamot ng pasyente kung under medications ito, at impeksyon sa ibang bahagi ng katawan na nagiging sanhi ng allergic reactions sa balat.

Nagdudulot ang mga ito ng labis na pagkaaktibo ng cells at naglalabas ng maraming histamine (isang anyo ng protina) sa katawan. Ang paglabas ng histamine ang siyang nagbubunga ng pangangati, pamamantal, pamumula ng balat, at maging pamamaga kung malala na.

Paano ito ginagamot?

Para sa mga may medical history ng kanilang allergic reactions, at tukoy na ang allergens (lalo na kung pagkain), nauuna nang uminom ng antihistamine (gamot) bago kumain para umano maampat na agad at mapigilan ang paglabas ng histamine sa katawan dahilan para makaranas ng pamamantal at matinding pangangati. Ginagawa ito pero hindi ito inia-advise. Dahil kaakibat nito ang pangambang ma-immune na lamang ang katawan sa antihistamine at hindi na ito tumalab sa pasyente kalaunan. O kaya naman, maaaring itaas nang itaas ang dosage ng antihistamine, na maaaring makaapekto sa iba pang major body organs ng pasyente—tulad ng bato, atay, at lapay—paglaon ng panahon.

Para sa mga nagnanais namang gumamit ng mga halamang gamot, mabisang gamitin ang sanga-sangang dahon ng malunggay. Maaaring katasin ito at ipahid sa balat na napuno ng pantal, o puwede ring ilaga o gawing tsaa at ipainom sa pasyente. Taglay nito ang antihistaminic properties, at maaaring pigilan ang kaso ng edema o pamamaga sa hanggang sa loob ng balat ng pasyente sakaling lumala ang tagulabay.

Ginagamit din ang katas ng aloe vera na pamahid sa balat ng pasyente sapagkat taglay nito ang mga sangkap laban sa pamamaga at mikrobyong nag-iibis sa stimulation ng pangangati at pamumula ng balat. Maaari ring kainin o inumin upang makapagpalakas ng resistensiya ng katawan, para sa mabilis na pagsupil sa mga toxin.

Palakasin ang immune system ng pasyenteng tinamaan na ng tagulabay. Mahalaga ito upang unti-unting matanggal ang kondisyong ito ng katawan. Kung hindi pa man tuluyang maalis, makaiinam ang magandang depense ng immune upang hindi mauwi sa pamamaga o angioedema ang kaso ng tagulabay, na maaari pang makaapekto nang husto sa panloob na organo ng katawang tatamaan ng mga pamamaga.

Sa huli, ang pinakamainam lamang talagang gawin ay umiwas sa mga bagay o aktibidad na tiyak na sanhi ng pag-atake ng inyong tagulabay. Huwag nang hintaying umatake pang muli ito saka pa lamang lulunasan. “Prevention is better than cure,” wika nga. Ngunit kung may kaso ng paglala tulad ng paglala ng pangangati at pamamantal sa loob ng tuloy-tuloy na isa hanggang dalawang araw, pamamaga na ng mga organo ng mukha gaya ng mata, bibig, ilong at tenga, at apektadong paghinga, mabuting dalhin na ito agad sa hospital at ipatingin sa doktor.

Sources: Taumbahay EBC, Healthline, Medical News Today

Basahin: Cold urticaria: Sanhi, sintomas, at gamot para sa skin allergy na ito

May katanungan tungkol sa pagpapalaki ng anak? Basahin ang mga artikulo o magtanong sa kapwa magulang sa aming app. I-download ang theAsianparent Community sa iOS o Android!

Written by

anaisabel

app info
get app banner