Rabies: Sanhi, sintomas, at paraan para maka-iwas dito

lead image

Alamin ang mga sintomas ng rabies, ang sanhi nito at mga paraan upang maka-iwas dito. Iwasan ang pagkalat ng nakakamatay na virus na ito.

Ang rabies ay isang nakakamatay na virus mula sa laway ng mga hayop na mayroon nito. Ito ay napapasa sa tao dahil sa kagat. Kapag ang isang tao ay nakitaan na ng mga sintomas ng rabies, kadalasan ay nasa panganib na ang buhay nito. Dahil dito, ang mga nasa panganib na mayroong rabies ay dapat agad makakuha ng bakuna para sa proteksyon.

Kamakailan lamang, naiulat ang nangyari sa 24-anyos na lalaki na kinilalang si Renan Valsote mula sa Brgy. Bual Norte, Midsayap, North Cotabato. Si Valsote raw ay nakagat ng asong gala nuong Disyembre. Ngunit, sa halip na magpunta sa doktor, siya ay lumapit sa albularyo para magpagamot. Nitong buwan lamang, naging madalas ang kanyang lagnat, nagsusuka at nakararamdam ng sobrang sakit ng katawan. Patuloy lumala ang kanyang kalagayan at nadala pa sa ospital. Ngunit, kumalat na ang rabies sa kanyang katawan na ikinamatay niya.

Mga sintomas ng rabies

Ang mga paunang sintomas ng rabies ay tulad ng sa trangkaso. Maaari itong magtagal ng ilang araw. Ang mga pahuling sintomas ay:

  • Lagnat
  • Sakit ng ulo
  • Pagkahilo
  • Pagsusuka
  • Agitasyon
  • Pagkabalisa
  • Pagkalito
  • Hyperactivity
  • Hirap sa paglunok
  • Sobrang paglalaway
  • Takot sa tubig
  • Hallucinations
  • Hirap sa pagtulog
  • Bahagyang paralysis

 

Mga sanhi

Ang rabies virus ay nakakalat sa laway ng hayop na mayroon nito. Naipapasa ito sa tao sa pamamagitan ng pagkagat sa ibang hayop o sa tao. Maaari rin itong maipasa sa pamamagitan ng pagdila ng infected na hayop sa sugat, mata o bibig ng ibang hayop o tao. May ilan ding kaso na naipasa ang virus sa pamamagitan ng tissue o organ transplant mula sa tao na infected nito.

 

Kailan magpapa-konsulta sa duktor

Pumunta agad sa ospital kapag nakagat ng hayop o kaya ay may kasamang hayop na hinihinalang mayroong rabies. Kahit hindi sigurado kung nakagat, makakabuting magpa-konsulta sa duktor. Base sa pangyayari, maaaring mapag-usapan ninyo ng iyong duktor ang mga kailangang gawin upang magamot o maiwasan ang rabies.

 

Mga paraan upang maka-iwas

  • Bakunahan ang mga alaga. Ang mga aso, pusa at daga ay maaaring bakunahan ng anti-rabbies. Magpa-konsulta sa mga veterinarian kung kai-kailan dapat pa-bakunahan ang alaga.
  • Bantayan ang mga alaga. Maaaring ipanatili ang mga alaga sa loob ng bahay o kaya naman ay bantayan sila kapag nasa labas. Makakatulong ito na malayo sila mula sa mga hayop na may rabies.
  • Huwag lumapit sa mga hayop na gala. Ang mga hayop na gala na may rabies ay tila hindi takot sa tao. Hindi normal sa mga hayop na gala ang mawalan ng takot sa tao kaya mas makakabuting huwag itong lapitan. Maaari rin itong i-report sa awtoridad upang walang ibang mahawa.
  • Magpabakuna kapag pupunta sa ibang lugar. Kung may pupuntahan na ibang lugar, lalo na mga bansa na karaniwan ang rabies, maaaring magpakonsulta sa duktor kung kakailanganin ng bakuna sa rabies. Kasama dito ang pagpunta sa mga lugar na mahirap makakuha ng mga medikal na pasilidad.

 

Source: DOH, MayoClinic

Basahin: Simpleng lagnat, sintomas na pala ng rabies!

May katanungan tungkol sa pagpapalaki ng anak? Basahin ang mga artikulo o magtanong sa kapwa magulang sa aming app. I-download ang theAsianparent Community sa iOS o Android!

app info
get app banner