Ang mga dapat malaman tungkol sa family planning

Ang mga dapat malaman tungkol sa family planning

Upang maging maayos ang pagpa-plano ng pamilya, kailangang alamin kung ano-ano ang family planning method na maaring gamitin na magiging hiyang at angkop sayo.

Ano ang family planning at ano ang kahalagahan nito?

Iyan ang kadalasang tanong na nilalaman ng mga programa upang makontrol ang mabilis na paglaki ng populasyon sa Pilipinas.

Ayon sa kasulukuyang tala ng United Nations ay umabot na nga sa 107,267,295 ang populasyon ng Pilipinas ngayong taon. Isa sa itiniturong dahilan ng mabilis na pagtaas nito ay ang hindi pagkakaroon ng sapat na edukasyon ng isang pamilya sa tamang pagpaplano o family planning.

Alamin kung ano ang family planning at ano ang mga method na maaring gamitin.

Image from unsplash

Ano ang family planning?

Ayon sa Department of Health, ang family planning ay ang pagkakaroon ng bilang ng mga anak kung kailangan gusto at handa na ang isang pamilya. Ito ay tumutukoy sa paggamit ng ligtas at epektibong modernong paraan para maiwasan ang hindi inaasahang pagdadalang-tao ng isang babae. Ito rin ay ang tamang pagkakaroon ng proper birth spacing o ang agwat ng mga edad ng mga anak na dapat ay tatlo hanggang limang taon ang layo sa isa’t-isa na makakabuti hindi lang para sa ina kundi pati natin sa kaniyang anak at buong pamilya.

Ano ang family planning benefits para sa pamilya?
Para sa mga ina
  • Makabawi ng maayos na kalusugan o katawan pagkatapos manganak
  • Nagbibigay ng sapat na oras at pagmamahal sa kaniyang asawa at mga anak
  • Mas maraming oras sa pamilya at sa sarili
  • Kung mayroong sakit, ito ay makakatulong para sa mas maayos na pag-gagamot o recovery
Para sa mga anak
  • Ang mga malulusog na ina ay nagbibigay silang sa isang malusog na anak.
  • Makukuha ang sapat na atensyon, seguridad, pagmamahal at pag-aalaga na kailangan nila
Para sa mga ama
  • Mas magaan ang pasan na responsibilidad sa pagsuporta sa kaniyang pamilya
  • Mas maibibigay ang pangangailangan ng kaniyang anak
  • Mas may oras sa pamilya at sa kaniyang sarili
  • Kung mayroong sakit, ito ay makakatulong para sa mas maayos na pag-gagamot o recovery

Isang paraan ng pagpa-family planning ay ang paggamit ng mga birth control methods o mga paraan na makakatulong upang makaiwas sa hindi planadong pagbubuntis. May iba’t-ibang klase ng birth control methods ang maaring pagpilian na mas nagiging epektibo kung tama ang paggamit nito. Ilan nga sa mga uri ng birth control methods na available sa Pilipinas ay ang mga sumusunod:

Ano ang family planning methods na available sa Pilipinas?
1. Condom

Ang tamang paggamit ng condom ay tinatayang 98% effective para maiwasan ang hindi planadong pagbubuntis. Ang maling paggamit nito ang kadalasang nagiging dahilan upang bumaba ang effectivity nito. Maliban sa pagbibigay proteksyon sa hindi inaasahang pagbubuntis ito din ay ang pikamagandang proteksyon para makaiwas sa mga sexually transmitted disease o STD.

Narito ang ilang tips para sa tamang paggamit ng condom:

  • Bilhin ang tamang size o laki
  • Isuot ito ng tama at hindi baliktad
  • Iwasang ilagay ang condom sa mainit o naarawang lugar upang hindi ma-damage.
  • Huwag gumamit ng condom na gamit na.
  • Huwag gumamit ng oil-based lubricants na maaring makasira o maka-damage sa condom.
2. Birth control pills

Ang birth control pills ay 99% effective kung tama ang paggamit at pare-parehong oras ang pag-inom. Isa ito sa pinakamabisang paraan ng family planning at ang ginagamit ng karamihang kababaihan. Ngunit hindi katulad ng condom, ito ay hindi nagbibigay proteksyon sa STD at nagdudulot ng mga positive at negative side effects ayon sa mga pag-aaral.

Ilan sa mga positive effects ng birth control pills sa mga kababaihan ay ang pagiging blooming o pagkakaroon ng clearer skin. Samantala, ang ilang side effects naman ay erratic mood swings at weight gain.  Para hindi makalimot sa pag-inom ng pills ay maaring mag-set ng alarm upang paalalahanan ka.

3. IUD o Intra-uterine device

Samantala ang isa sa uri ng birth control na may 99% at pinakamatagal na effectivity sa isang babae ay ang IUD. Ito ay isang maliit ng T-shaped metal na nilalagay sa uterus ng isang babae. Ito ay nilalagay upang hindi makapasok ang sperm sa loob ng vagina ng babae at maabot ang mga egg cells. Iniiwasan din nito na makabuo ang uterus ng lining na pagdidikitan ng isang fertilized egg.

Ang IUD ay maaring magtagal sa matris ng isang babae hanggang sampung taon. Ngunit hindi tulad ng condom ay hindi ito nagbibigay proteksyon mula sa STD.

4. Implant

Ang implant ay isang maliit na tube na nilalagay sa braso ng isang babae. Ito ay nagrerelease ng etonogestrel isang uri ng progesterone na nakakatulong para makaiwas sa pagbubuntis. Ang isang implant ay maaring tumagal ang effectivity ng hanggang tatlong-taon na maaring mag-dugo kung hindi maiingatan.

5. Injectable

Isa pang uri ng birth control method na ginagamit sa Pilipinas ay ang injectable o Depo-Provera. Ang injectable ay nagtataglay ng progestin na itinuturok sa braso ng isang babae isang beses kada tatlong buwan. Ito ay 93% effective na mayroong nakatalang side effects tulad ng weight gain, irregular period at pagkahilo.

6. Calendar o Rhythm method

Hindi tulad ng mga naunang family planning method, ang calendar o rhythm method ay natural na paraan upang makaiwas sa hindi inaasahang pagbubuntis.

Ito ay isinasagawa sa pamamagitan ng pag-estima ng fertility ng isang babae o ang pag-iingat at pag-iwas sa pakikipagtalik kung kalian fertile ang isang babae.

Ngunit ito ay mas effective at ipinapayong gamitin ng mga babaeng may regular na regla dahil ang araw sa kalendaryo at bilang ng araw ng menstrual cycle ng isang babae ang susi sa pamamaraan na ito.

Ang isang babae ay mas mataas ang tiyansang mabuntis bago o habang nangyayari ang ovulation. Ang ovulation ay nangyayari ng isang beses lamang sa isang buwan, kadalasan ay 12 hanggang 16 araw matapos ang regla. Kapag ang itlog ay lumabas na ng obaryo, ang buhay nito ay maaaring tumagal ng 24 hanggang 48 oras lamang.

Samantala, ang sperm o semilya naman ng lalaki ay maaaring mabuhay ng matagal sa katawan ng babae, hanggang sa ika-limang araw matapos itong mailabas ng lalaki sa pagtatalik.

Samakatuwid, ang babaeng active sa pakikipagtalik ay fertile o maaaring mabuntis kapag siya ay nasa ika-5 araw bago ang ovulation, sa mismong araw ng ovulation, at sa ika-12 hanggang ika-24 oras pakatapos ng ovulation. Ito ang mga araw na kung kailan kinakailangan na ng pag-iingat o paggamit ng uri ng contraceptive tulad ng condom upang hindi mabuntis ang isang babae.

Para gawin ang calendar method, markahan sa kalendaryo ang lahat ng araw ng menstruation o buwanang dalaw, sa loob ng 6 na buwan. Dito mo makikita kung ilang araw ang karaniwang pagitan ng iyong cycle. Ito ay para sa mga kababaihang may regular na dalaw o menstruation cycle.

Kung ang buwanang dalaw ay kada 28 araw, bilangin ang unang sampung araw ng menstruation: ito ay ang “safe period” dahil hindi fertile ang babae.

Ang sumunod na 8 araw ay hindi “safe” para sa mga ayaw mabuntis, dahil ito ang FERTILE period. Dapat iwasan ang hindi protektadong pakikipagtalik sa mga araw na ito.

Ang sumunod na 10 araw, o pang 19 na araw mula sa unang araw ng menstruation sa buwan na iyon ay “safe” nang muli, at hindi fertile ang babae.

7. Withdrawal method

Ang withdrawal method o pull-out method ay isa sa mga uri ng birth control method na may pinakamamabang porsyento ng effectivity. Tinatawag din itong coitus interruptus o ang pagtanggal sa penis ng lalaki mula sa vagina bago ang ejaculation para maiwasan ang pagkabuntis ng isang babae. Ito ay para hindi makapasok ang sperm o semilya ng lalaki sa loob ng vagina ng babae.

Nangangailangan ng self-control at tamang timing ang withdrawal method upang maisagawa ng maayos. Mababa ang porsyento ng effectivity nito dahil maaring maglabas parin ng semilya ang isang lalaki bago ang ejaculation o pre-ejaculation.

Ito ang mga uri ng family planning method sa Pilipinas. Kung nagplaplanong magsimulang gumamit ng mga naturang birth control method ay magpunta lamang sa health center sa inyong lugar upang mas mapaliwanagan at malaman ang method na angkop sa pamilya ninyo.

 

Source: WHO, DOH, Daily Mail, World Odometers, DOH, The Asian Parent Philippines

Basahin: Gabay sa tamang pag-gamit ng pregnancy test kit

May katanungan tungkol sa pagpapalaki ng anak? Basahin ang mga artikulo o magtanong sa kapwa magulang sa aming app. I-download ang theAsianparent Community sa iOS o Android!

app info
get app banner